Toeristenkaart, Er is zoveel te zien!

Historie van Ruigezand

Ruigezand kan vanaf het eind van de 18e eeuw een zeer verspreid liggende agrarische buurschap worden genoemd. Het Ruigezand is lang onbedijkt kweldergebied nabij de monding van het Reitdiep in de Lauwerszee geweest. In de 15e eeuw was op twee huiswierden al bewoning. Ze werden later de Oude Plaatsen genoemd. Het gebied ligt tussen de Lauwers, hier Munnekezijlsterried geheten, in het westen, de Kommerzijlsterrijt in het zuidoosten en het Reitdiep in het noorden. Het dankt zijn naam aan ruig, dat is met riet en biezen begroeid gebied.

Aan de hoge oostzijde van het Ruigezand kochten de broers Douwe en Aedsge Teenstra, 27 en 19 jaar oud, in 1793 twee boerderijen. Ze maakten plannen voor de bedijking van het gebied. Met de werkzaamheden werd twee jaar later in de zomer begonnen. Ze lieten spoedig ook twee nieuwe boerderijen bouwen. Douwe Teenstra probeerde nieuwe processen uit. Zo dorste hij koolzaad op een nieuwe wijze en wilde hij de effecten van gierbemesting weten. Van het succes van de Teenstra’s getuigen twee monumentale boerderijen. De Teenstraheerd is in 1798 gebouwd in opdracht van Douwe Teenstra op een dubbel omgracht en van boomsingels voorzien erf. De boerderij heeft een onderkelderd voorhuis met een vooruitspringende middenpartij met ingang en een bekroning van een halsgevel.

Broer Aedsge bleef niet achter en bouwde in 1798 een grote schuur met bijschuur op een eveneens omgracht erf met boomsingel. In 1803 liet hij er het fraaie dwarshuis voor bouwen. Het heeft een afgewolfd zadeldak met kroonlijst.

In de polder bevinden zich nog enkele boerderijen. Westelijk staat de grote kop-rompboerderij Hunzezicht en De Oude Plaats in het noordwesten is een kop-hals-romp met een blokvormig voorhuis. Verspreid in de weidse polder liggen enkele arbeiderswoningen.

Tekst: © NoordBoek Groningen • Foto: © Peter Karstkarel