Toeristenkaart, Er is zoveel te zien!

Historie van Lammerburen

Aalsum, Lammerburen en Electra zijn op korte afstand van elkaar gelegen buurschappen aan de noordoostelijke rand van Humsterland, bij het Reitdiep. Ze hebben verschillende historische achtergronden. Aalsum is als huiswierde de oudste, in de middeleeuwen ontstaan nabij de zee die hier met brede slenken diep in het land sneed. Lammerburen is een buurt van enkele boerderijen achter de Hoge Dijk uit het einde van de 16e eeuw en Electra bestaat uit in 1920-’21 tot stand gebrachte waterstaatkundige werken. Een wierde, dijken en een gemaal met sluis laten in dit fascinerende gebied allerlei oplossingen zien om het water te beheersen.

Aalsum heeft een wierde die voor driekwart is afgegraven. Er staan twee kop-hals-rompboerderijen, waarvan een met een geleed voorhuis en meer westelijk een arbeiderswoning met een lang woonhuisgedeelte en korte schuur, met de schuren richting de verdwenen ossenweg. Even westelijker ligt de Holmsterheerd, een boerderij met een dubbelbeukig, onderkelderd, dwars voorhuis en schuren, een monumentaal complex dat uit het midden van de 19de eeuw dateert. In Lammerburen ligt tegen de dijk een grote kop-rompboerderij uit ongeveer 1870 met een onderkelderd dwars voorhuis en in de krimp van de schuur een ingebouwd hoog woongedeelte. Aan de andere kant van de dijkcoupure staat een kop-hals-rompboerderij met een blokvormig voorhuis.

Bij Electra ligt aan de zijde van Lammerburen een groepje huizen. De indrukwekkende waterstaatkundige werken hebben bij de uitmonding van de Kommerzijlsterrijt in het Reitdiep twee eilanden doen ontstaan. Op het grootste rijst het gemaal De Waterwolf op. Dit in 1921 gebouwde gemaal is een van de grootste van het land en regelt de ontwatering van Hunsingo, Westerkwartier en de kop van Drenthe. De huidige vijf pompen kunnen 4500 kubieke meter water per minuut uitslaan. Bij de aanleg zijn enkele dienstwoningen, een lange vaste brug en in en over het Reitdiep een smalle schutsluis en klapbrug gebouwd.

Tekst: © NoordBoek Groningen • Foto: © Nieske Riemersma