Toeristenkaart, Er is zoveel te zien!

Historie van Yde

Tussen Groningen Airport Eelde en Vries ligt het esdorp Yde. In het verlengde van de Norgerweg grenst het aan De Punt. Yde is ontstaan in de vroege middeleeuwen. De nederzetting ontwikkelde zich op hoger gelegen gronden ten westen van de Drentsche Aa. In offciële documenten uit 1206 schreef men de naam als Ide. De oorsprong van de naam is niet zeker, hij kan afgeleid zijn van een bomensoort, maar ook van een persoonsnaam.

Yde heeft een grote rechthoekige brink aan de Norgerweg, die door de vele bomen het karakter heeft van een klein dorpsbos. Bij de Duinstraat en de Kerkweg zijn twee kleinere driehoekige brinken. Met de aanleg van het Noord-Willemskanaal tussen 1856 en 1861 nam de bevolking van Yde toe. De nieuwbouw kwam noordelijk van de Norgerweg en oostelijk van de oude dorpskern rondom de brinken.

Yde is bekend geworden door het veenlijk het Meisje van Yde en door de magische kracht van de breukenbomen. Naast de smederij van Willem Nijenhuis, die zich rond 1835 in Yde vestigde, stonden vier zogenaamde breuken- of spijkerbomen. Bij botbreuken of ernstig ziekte kon men spijkers in de boom slaan. Als de bast van de boom over de spijkers was gegroeid, was men genezen. Deze traditie is voortgezet tot in de jaren ’30 van de twintigste eeuw.

Twee van deze lindebomen staan er nog, bij één zijn de breuken nog duidelijk zichtbaar. De Breukenweg is hiernaar vernoemd.

Het Meisje van Yde is de naam voor het gehavende veenlijk dat in 1897 werd aangetroffen in de veengebieden nabij Yde. Onderzoek toonde aan dat het een meisje van ongeveer zestien jaar was, dat door geweld om het leven was gekomen. Ze moet tussen 54 voor Christus en 128 na Christus geleefd hebben. In 1993 is een reconstructie gemaakt van haar gezicht.

Dit gezicht en het lijk zijn te bezichtigen in het Drents Museum in Assen.

Tekst: © Noordboek Drenthe • Foto: © Hendrik van Kampen