Toeristenkaart, Er is zoveel te zien!

Historie van Wilhelminaoord

Ten westen van Vledder ligt de ontginningskolonie Wilhelminaoord. Net als Frederiksoord is ook dit dorp in de negentiende eeuw gesticht als landbouwkolonie van de Maatschappij van Weldadigheid. Deze Maatschappij wilde door middel van kolonies de armoede bestrijden via werkverschaffng en scholing. Wilhelminaoord ontstond in 1821 als Kolonie IV en is later vernoemd naar Wilhelmina van Pruisen, de naam van zowel de moeder als de echtgenote (en nicht) van koning Willem I.

De kleine witte koloniehuizen werden gebouwd op percelen van enkele hectare, bestemd voor de landbouw. Door schaalvergroting werd het land halverwege de negentiende eeuw samengevoegd en onder beheer gebracht van enkele grote boerderijen waar de bewoners konden werken. Deze hoeves zijn later vaak verbouwd en daardoor niet compleet bewaard gebleven.

Hoeve Koning Willem III (1854) en Hoeve Prinses Marianne (1913), beide aan de Wilhelminalaan, geven nog wel een indruk van het negentiende-eeuwse boerderijconcept.

Aan de Oranjelaan werd in 1821 een openbare lagere school geopend en aan het eind van de negentiende eeuw verrezen er aan de Koningin Wilhelminalaan twee rustoorden voor de bejaarde inwoners. In het pand van het Rustoord II is tegenwoordig een educatief centrum gevestigd. In het dorp staat ook een voormalig fabrieksgebouw uit 1900, waarin een mandenmakerij was gevestigd. In 1915 opende de Maatschappij een dorpshuis aan de Linthorst Homanstraat, dat diende voor avondscholing en ontspanning. Het dorpshuis is in de loop der jaren fink verbouwd en uitgebreid en biedt onderkomen aan de tientallen verenigingen in Wilhelminaoord.

Halverwege de negentiende eeuw werd Wilhelminaoord, samen met Frederiksoord, een zelfstandige hervormde gemeente. Aan de koningin Wilhelminalaan is daarom een neoclassicistische kerk gebouwd met kleine geveltoren. De huidige rooms-katholieke kerk Sint Johannes Apostel en Evangelist is in 1964 gebouwd naar ontwerp van P. Starmans. De kerk staat op de plaats waar vanaf 1845 een rooms-katholieke waterstaatskerk stond.

Tekst: © Noordboek Drenthe • Foto: © Hendrik van Kampen