Toeristenkaart, Er is zoveel te zien!

Historie van Kolderveen

Tussen Nijeveen en de provinciegrens met Overijssel, ligt het langgerekte dorp Kolderveen. Het is ontstaan in de veertiende eeuw, toen vanuit Overijssel op kleine schaal begonnen werd met de ontginning van het veengebied rond Kolderveen en Nijeveen. In bronnen uit 1368 komt Kolderveen voor als Coldervene.

De naam betekent het koude veen. De oorspronkelijke nederzetting lag iets zuidelijker dan de huidige bebouwing. De oude hervormde kerk met begraafplaats bleef op zijn plek, waardoor deze buiten het dorp is komen te liggen.

Een driehonderd meter lange beukenlaan aan de zuidkant van het dorp leidt nu naar het middeleeuwse gebedshuis. De toren van de kerk stamt uit de late veertiende eeuw, het gotische kerkgebouw kwam omstreeks 1471 gereed. De kerk is oorspronkelijk gesticht als dochterkerk van de Grote of Sint Clemenskerk in Steenwijk.

Bijzonder is het sarcofaagdeksel van rood zandsteen uit de twaalfde of dertiende eeuw, dat vroeger als altaarsteen is gebruikt. De preekstoel en een herenbank zijn achttiende-eeuws, het orgel van Van Oeckelen is uit 1869.

Halverwege de negentiende eeuw was de ontginning gereed. Een groot deel van de landbouwgronden werd omgevormd tot weilanden en de veestapel groeide. Het agrarische karakter van de streek resulteerde omstreeks 1893 in de oprichting van een coöperatieve stoomzuivelfabriek. Economische ontwikkelingen dwongen de fabriek in 1962 tot een fusie met concurrent De Eendracht in Nijeveen. Nadat ook de zuivelfabriek in Wanneperveen zich bij het collectief aansloot, kreeg de fabriek de huidige naam De Venen. In 1995 sloot de zuivelfabriek in Kolderveen. Tegenwoordig is het oude fabriekspand in gebruik bij de stichting Kunst in Kolderveen (KiK).

Kolderveen heeft zeer fraaie boerderijen, sommige zijn nog gebouwd in de achttiende eeuw. De boerderij aan het Kolderveen 46 draagt zelfs jaartalankers met het getal 1769.

Uit de tweede helft van de negentiende eeuw stammen zes hallenhuisboerderijen aan het Kolderveen. Tot 1881 had Kolderveen een kleine openbare lagere school. Daarna fuseerde deze met de Nijeveense school.

Tekst: © Noordboek Drenthe • Foto: © Hendrik van Kampen