Toeristenkaart, Er is zoveel te zien!

Historie van Hijken

Het esdorp Hijken is gesticht in de vroege middeleeuwen als dochternederzetting van Beilen. In 1370 kwam het dorpje in een document voor als Hyken. De naam kan duiden op een eikenbos, maar kan ook afgeleid zijn van een persoonsnaam. Hijken heeft twee grote driehoekige brinken, de grote Hijkeresch ligt aan de overzijde van het Oranjekanaal. Dit veenkanaal werd gegraven tussen 1852 en 1858.

Hierdoor werd het noordelijk deel van Hijken afgescheiden van de oude dorpskern.

Aan het begin van de negentiende eeuw telde Hijken ruim tweehonderd inwoners. Het dorp lag temidden van uitgestrekte heidelandschappen, waardoor de schapenhouderij een belangrijke inkomstenbron werd. Een grote brand in 1822 verwoeste meerdere boerderijen.

Desondanks zijn er nog enkele fraaie exemplaren te bewonderen. In 1896 kreeg het dorp aan De Drift een eigen coöperatieve zuivelfabriek met de naam De Goede Verwachting. In eerste instantie werd hier met handkracht zuivel verwerkt, vanaf 1908 werkte men op stoomkracht.

Bij de zuivelfabriek hoorde ook een korenmalerij. In 1928 is de fabriek gesloten. Na de sluiting heeft de fabriek enige tijd als noodgebouw gediend voor de hervormde gemeente, daarna kwam er een handelsbedrijf.

Rond 1900 begon men met de ontginning van grote delen woeste grond rond Hijken en groeide het dorp gestaag. In 1906 kwam er een gereformeerde kerk aan het Westeinde bij de inmiddels gerestaureerde brink. In de jaren ’60 kreeg ook de hervormde gemeente een eigen gebedshuis. Tegenwoordig vormen de twee kerken een Samen-Op-Weg-gemeente.

In het Hijkerveld en het Noorderveld zijn een veertigtal grafheuvels en celtic felds aangetroffen, ook vond men de resten van een oude nederzetting uit de Bronstijd en de IJzertijd.

Deze nederzetting bestond uit ongeveer twintig boerderijen in drie verschillende bouwtypes, waarvan één het Hijkertype is genoemd.

Het Hijkerveld en het Zuid-Hijkerzand zijn beschermde natuurgebieden.

Tekst: © Noordboek Drenthe • Foto: © Hendrik van Kampen