Toeristenkaart, Er is zoveel te zien!

Historie van Een west

Vlakbij het punt waar de provincies Drenthe, Groningen en Friesland elkaar raken, ligt Een-West. Het dorp is zo’n 100 jaar geleden ontstaan, toen men begon met de ontginning van het Eenerveld. De mensen die zich hier als eerste vestigden waren voornamelijk boeren en veenarbeiders uit Friesland en Groningen. Een-West heeft zich ontwikkeld tot een streekdorp met verspreide lintbebouwing, met name langs de Hoofdweg, de Schansweg en de Vennootsweg.

Nabij Een-West ligt de grote Zwartendijksterschans. Dit is een vierkant verdedigingswerk uit de zestiende eeuw, hier aangelegd in opdracht van de Friese stadhouder Willem Lodewijk. De schans was bedoeld om in de Tachtigjarige Oorlog aanvallen van de Spanjaarden te weerstaan. Zwartendijk was oorspronkelijk de naam van de weg, tegenwoordig heet hij Schansweg.

De plek van de schans was uitgekozen vanwege de strategische ligging langs een belangrijke handelsroute in het veengebied tussen de drie provincies. In de loop van de vorige eeuw is de schans volledig gerestaureerd. Tussen Een en Norg moet vroeger nog een tweede schans gebouwd zijn, genaamd Portugal, maar die is helaas verloren gegaan.

De grens van de provincie Drenthe maakt bij Een-West een opvallende sprong westwaarts.

Dit is het resultaat van een grensconfict in de achttiende eeuw. Oorspronkelijk was dit rechthoekige deel van Drenthe Gronings grondgebied, maar het was in gebruik bij de boeren van Een. Doordat economische belangen door landontginning groter werden, maakten beide partijen aanspraak op deze landerijen. Uiteindelijk werd een compromis gesloten, dat leidde tot deze grensverspringing.

Ten oosten van de Hoofdweg ligt een perceel bos en woeste grond, een restant van de vroegere uitgestrekte Schansduinen. Bij het buurschap Amerika, niet ver van Een-West, ligt een groot recreatiegebied met enkele zwemplassen.

Tekst: © Noordboek Drenthe • Foto: © Hendrik van Kampen